Быел фестиваль 67 илдән кинематографистларны берләштереп, ислам дөньясының мәдәни башкаласы буларак Казан статусы атамасы астында уза, дип хәбәр итте ТР Мәдәният министрлыгының халыкара һәм төбәкара хезмәттәшлек челтәре бүлеге башлыгы Виктория Даутова. Ул хәбәр иткәнчә, фестивальгә кызыксыну елдан-ел арта. Шунысы игътибарга лаек: фестиваль тарихында беренче тапкыр Того һәм Венесуэла кинематографистлары үз фильмнарын тәкъдим иттеләр.

XXII Казан халыкара кинофестиваленең башкарма директоры Миләүшә Айтуганова тантаналы өлешнең детальләре белщн таныштырды. Ачылу 4 сентябрьдә Г.Камал театрында узачак һәм традицион рәвештә кызыл келәмнән үтү белән башланачак. Барлык конкурсантлар диярлек, шулай ук мактаулы кунаклар катнашыр дип көтелә. Актриса Катерина Шпица үзенең килүен раслаган. Фестивальнең хедлайнерлары арасында популяр Россия актеры Роман Курцын да бар. Ул 4 сентябрьдә Казан Кремле Гамәви урыннарында һәм "Мир" кинотеатрында "Бала-каратист" картинасын тәкъдим итәчәк.

Шулай ук Казанга "Фәрештәләр җире" конкурс фильмында төп рольне башкарган иң танылган гарәп актрисаларының берсе Сүләф Фәвәхәрҗи киләчәк. Тагын бер хөрмәтле кунак режиссер Алексей Учитель булачак: "Мир" кинотеатрында ул 6 сентябрьдә үзенең " Галәм - алдан тоемлау сыман" дигән истәлекле тасмасын тәкъдим итәчәк һәм тамашачылар белән иҗади очрашу үткәрәчәк.

"Мир" кинотеатры дөнья премьераларын яратучыларны җәлеп итү үзәгенә әйләнәчәк. Программада Мароккодан ("Никахлашу үзәге", режиссёры Суфиан Харки), Малайзиядән ("Шайтан белән көрәш", режиссёры Гунтур Сухарджанто) картиналар, шулай ук "Хөрмәт белән Кениядән" Россия-Кения проекты (режиссёры Антон Симухин) күрсәтелә. Мисыр киносы көннәренә аеруча игътибар бирелә, анда Россия һәм Мисыр кинематографистларының беренче уртак фильмы режиссер Халед Махранның "Мәскәү-Каһирә" тәкъдим ителәчәк.

Быелгы мөһим яңалык: "Корстон"да конкурс программасын күрсәтү бушлай булачак. "Бу конкурс фильмнарының чит ил режиссерлары әле Россиядә киң җәмәгатьчелеккә билгеле булмавына бәйле, һәм без тамашачыларны аларның иҗаты белән мөмкин кадәр күбрәк таныштырырга телибез", - дип аңлатты Миләүшә Айтуганова.

Шул ук вакытта конкурстан тыш "Ленфильмның алтын коллекциясе" программасы, ачылу фильмы һәм дөнья премьераларын карау түләүле булып калачак.

Ачылу фильмы - «Мөгаллим» (режиссёрлары Рамил Төхвәтуллин, Илхом Мөхәммәдиброхимов) фестивальнең барлык мәйданчыкларында күрсәтеләчәк, ә 5 сентябрьдә тамашачылар иҗади очрашуда картинаны иҗат итүчеләр белән шәхсән аралаша алачак.

Ачылу һәм ябылу тантаналарын оештыруда режиссер Рамил Сыйбгатуллин җитәкчелегендәге яңа команда җаваплы. Халыкара диалогка да басым ясала: сәхнәдә чит ил артистлары чыгыш ясаячак, шул исәптән "РУДНның алтын тавышы" Орабийи Джошуа Оладотун рус телендә җырлар башкарачак. Шулай ук ачылышта Сүләф Фәвәхәрҗи һәм аның улы башкаруында "Фәрештәләр җире" фильмыннан композиция яңгыраячак.

Татарстан Республикасы "Татаркино" дәүләт бюджет мәдәният учреждениесы директоры Ильяс Гафаров, фестиваль программасын тәкъдим иткәндә, җирле кинематографистларның уңышларына аерым басым ясады. "Милли конкурста" 15 конкурс эше тәкъдим ителде. Ә быел "Тулы метражлы уен фильмнары" халыкара конкурсында "Моң" фильмы катнаша. Картиналар рус булса да, алар Татарстан эшләре дип санала ала: режиссер Софья Чигирова чыгышы белән Чаллыдан, ул Илдар Ягафаровта укыган, ә актерлар составы, кино төшерү төркеме, музыка - Татарстан иҗатчылары эше.

Режиссер Илдар Ягафаров, ТР Кинематографистлар берлеге рәисе, 27 августта союз үзенең 45 еллыгын билгеләп үтүне символик мизгел дип атады:

"Безнең берлек әгъзаларының төп документаль һәм милли конкурсларда киң тәкъдим ителүе бик куанычлы". Берлек рәисе үзе фестивальдә "Әлифба" картинасын тәкъдим итәчәк. “Фильм өстендә эшләү озак һәм авыр булды: авторларга тарихи хрониканы торгызу өчен яңа технологияләр үзләштерергә күп вакыт кирәк булды”. Фильм документаль кадрлар һәм уен киносының катлаулы синтезы булып тора. Фильм ике телдә, рус һәм татар телләрендә төшерелгән.

Фестиваль программасы төрле жанрларда булуы белән сөендерәчәк. "Татармультфильм" берләшмәсеннән режиссер Сергей Киатровның "Минем этем" мультфильмы "Анимацион фильмнар" төп конкурс программасына керде. Авторлар Муса Җәлил шигырен экранлаштырдылар һәм гади сөйләүдән алгарак чыгып үзләренең версиясендә поэзиядән илһамланган малай үзе этне чик буенда хезмәт итү өчен әзерли башлый. Шулай ук "Тукайга-140" конкурстан тыш программасында тамашачыларга "Кисекбаш" һәм "Шүрәле" мультфильмнары тәкъдим ителәчәк. 2010 елда ясалган "Кисекбаш" Татарстан анимациясе өчен чын ачыш булды. "Ул иң "гади", ләкин иң яраткан, чөнки аны булдыру үзе бер могҗиза иде", - дип таный Сергей Киатров. Бүген бу мультфильмнар мәктәпләрдә күрсәтелә торган классикага әйләнде.

Документаль программага аеруча игътибар бирелә. Режиссер Алексей Барыкин кинофестивальдә Лисичанск һәм Рубежный шәһәрләрендәге сугыш зонасында төшерелгән "Бишек тавышлары" картинасын тәкъдим итәчәк. Тукай премиясенә тәкъдим ителгән фильм хәрбиләр турында түгел, ә тыныч халык тормышы турында сөйли. "Без бу картинаны халыкара конкурска керткән оештыручыларның батырлыгын билгеләп үтәргә телибез. Чөнки күп кенә халыкара фестивальләр өчен СВОга багышланган фильмнар бүген "стоп-биттә" тора", - дип ассызыклады ул. Ул шулай ук фестиваль кысаларында көн дәвамында лаборатория узачак, анда Россия, Төркия, Иран һәм Сүриядән катнашучылар төркеме Болгарга барачак, анда бер тәүлектә эскиз-фильмнар төшерәчәк, һәм фестиваль ахырында катнашучылар үзләренең әзер кечкенә эсселәрен тәкъдим итәчәк.

Режиссер Булат Минкинның ике әсәре конкурс программасына кертелгән. "Кыска метражлы уен фильмнары" программасында "Албасты" тасмасы, шулай ук " Әлли-бәлли-бәү" - "Милли конкурста". Ул ассызыклап үткәнчә, Татарстан кинематографистлары үз халкы тарихында чиксез илһам чыганагы таба.

Үз чиратында, ТР Мәдәният министрлыгы вәкиле Виктория Даутова билгеләп үткәнчә, фестивальнең төп бурычы - Казанның халыкара даирәдә үз имиджын ныгыту. "Безнең фестиваль - җыен гына түгел. Бу тәҗрибә уртаклашу, фикер алышу һәм уртак лабораторияләр булдыру өчен корал", - дип ассызыклады ул. Татарстан киносының уңышын Россия төбәкләрендә һәм чит илләрдә даими үткәрелә торган "Татарстан киносы көннәре"ндәге аншлаглар раслый.

Кинофестивальнең ябылуы Г.Камал театрында, катнашучылар һәм картиналарны ясаучылар берлегендә генә үзара якын шартларда узачак, бу җылы һәм профессиональ атмосферада йомгак ясарга мөмкинлек бирәчәк.