4-8 сентябрьдә Татарстан башкаласында узачак "Алтын минбар" XXII Казан халыкара кинофестивале тамашачыларга конкурстан тыш күрсәтү программаларында бөтен дөньядан күп санлы кызыклы фильмнар тәкъдим итә.

Аларның берсе - "Этник кино. Үсеш нокталары" Казан Кремле Гамәви урыннарында оештырылачак һәм гаилә өчен, балалар фильмнарын карауга көтә. Биш кичәдә илнең барлык төбәкләреннән биш әкияттән торган ачык һавадагы искиткеч кино күрергә теләүчеләрне чакыра. Бу күпмилләтле илебезнең төрле халыклары әкиятләре һәм эпослары нигезендә ясалган картиналар булачак.

Режиссер Юрий Курочка «Коралловые бусы» ("Мәрҗән муенсалары") фильмында хакас риваяте турында сөйли. Анда глобаль экологик катастрофадан соң яшь Мерей азык-төлек һәм җылылык эзләп үле Җир буйлап йөргәндә адаша. Аның мәрҗән бизәкләре сихри көчкә ия булып чыга. Нәкъ менә алар җансыз планетаны торгызырга сәләтле. Ә ата-бабалары турында истәлекләр кызга өметсезлекне җиңәргә һәм дөрес юл табарга ярдәм итә.

Туган як фольклорына режиссер Денис Шаблий үзенең «Марийские сказки» (“Мари әкиятләре”) фильмында мөрәҗәгать итә. Сюжет буенча бер гади мәктәптә бик сәер укытучы барлыкка килә, ул дәрес темасы урынына укучыларга 3 хикәя - Онар, Ирга һәм Чоткар турындагы мари халкы батырлары риваятьләренең хәзерге көнгә яраклы тарихларын сөйли. Борынгы хикмәт аша мәктәп укучылары үз халкының тарихын бәяләргә, кыенлыклар алдында бергә дуслашып берләшергә өйрәнәләр.

«Мой север» ("Минем төньягым"). Үзенең кинофильмын Мурманск өлкәсеннән Юлия Крылова шулай атый. Төньякның аңлатып булмый торган көчләре фильм герое - башкала инженеры Виктор төньяк шаманына барганнан соң аның тормышына һәм планнарына катнаша башлыйлар. Аның тормышы өчен югары рухлар - җир асты дөньясы Алиһәсе Ямбе һәм бүре Мяндаш көрәшә.

Ә режиссер Роман Пожидаевның (Башкортстан) «Камень батыров» ("Батырлар ташы") маҗаралы фэнтези-фильмы геройлары үзләре серле артефактны авантюралы эзләүгә китә. Алар бишенче ук очын эзлиләр, аны ай тотылганчы тылсымлы Батырлар ташы астына кайтарырга кирәк. Ләкин көтмәгәндә үткәннәрдән килгән башкорт батыры Кинья күренә. Тамашачыларны серләр һәм чишелешләр, куркыныч маҗаралар һәм тылсымлы үзгәрешләр, нәфес сынаулары һәм, әлбәттә, мәхәббәт көтә.

Бурятиядән режиссер Татьяна Мирошникның «Слезы дракона» ("Аждаһаның күз яшьләре") фильмында да шундый ук әкияти сюжет. Хан Суранзан балачактан ук Ялкынлы аждаһаны хөрмәт итә. Гөнаһы өчен җәза буларак, әкияти җанвар аның бердәнбер улы Галшины акылыннан мәхрүм итә. Егет игелекле, ләкин акылсыз булып үсә. Хан аңа акыллы хатын табарга карар иткәч, аларның җирләренә дошманнар һөҗүм итәләр, һәм геройларга болай булгач, аждаһа күз яшьләренең серен ачыкларга туры киләчәк.

Шулай ук тамашачыларны "Төрки дөнья" конкурстан тыш программасында да биш фильм көтә. Анда Казахстан, Башкортстан, Үзбәкстан, Төркмәнстан һәм Төркия кинематографистларының картиналары тәкъдим ителә.

Башкортстан режиссерлары Айдар Акманов, Айсыуак Юмагулов, Виталий Дудка, Айнур Аскаров, Руслан Юлтаев, Айрат Әбушахманов үзләренең «Лето. Город. Любовь» ("Җәй. Шәһәр. Мәхәббәт") фильмын тәкъдим итәләр. Бу сигез төрле тарих бер хисләр мозаикасына бәйләнгән, анда һәр герой мәхәббәт нәрсә икәнен үзенчә ача. Кемдер өчен ул дәрт, кемдер өчен назлылык, кемдер өчен авыру, ләкин барысын да үзләрен эзләү һәм бәхетле булу теләге берләштерә.

Үзбәк халкына хас булган шәфкатьлелек, бердәмлек, авыр һәм шатлыклы көннәрдә бер-берсенә ярдәм итәргә әзерлек кебек югары кешелек сыйфатлары Әбдухалил Миньяровның «Моя махаля» ("Минем мәхәлләм") фильмында күрсәтелә.

Олжас Нурбайның Казахстандагы "Кызым" фильмында 60 яшьлек Ержан тагын бер тапкыр хастаханәгә эләгә. Аның өч кызы әтисенә яңа никах оештырырга тырыша, ләкин никахка төрле дәгъватчылар белән көтелмәгән очрашулар сериясе гаилә серләрен ача.

Шулай ук Максат Клычевның "Композитор" (Төркмәнстан) тулы метражлы фильмындагы вакыйгалар да гаиләгә бәйләнгән. Мердан балачактан ук музыка белән мавыга, һәм ул берничә ел дәвамында остазлар җитәкчелегендә үзенең талантын үстерә. Ләкин аның төп илһам чыганагы һәрвакыт яраткан әнисе иде. Ләкин, Мерданның әнисе үлгәч, аның дөньясы кискен борылыш ала һәм ул кинәт кенә көй язу сәләтен югалта.

Ә Төркия режиссеры Синан Сертелнең "Элиза" фильмы геройлары мәгарәдә бикләнеп калалар, котылу өметеннән мәхрүм булгач, исән калу өчен көрәшергә мәҗбүр булалар. Вакыйгалар үсә барган саен, аларның дөньясы тетрәндерә, бу фонда мифологиядән һәм диннән алынган образлар, мотивлар барлыкка килә.

"Алтын минбар" XXII Казан халыкара кинофестиваленең "Төрки дөнья" конкурстан тыш программасы фильмнарын башкаланың "Мир" кинотеатрында карарга мөмкин булачак.

Барлык фестиваль тамашаларының расписаниесе белән рәсми сайтта танышырга мөмкин: https://kazan-mfmk.com/schedule/