7-8 сентябрьдә Татарстан Милли китапханәсендә "Алтын минбар" XXII Казан халыкара кинофестиваленең эшлекле мәйданчыгы узды. Ике көн дәвамында киләчәктә кино нинди булачак, тамашачыга нәрсә кирәклеге турында әңгәмә кордылар, яңа проектлар өчен акча табу юлларын эзләделәр һәм килешүләр төзеделәр. Нәтиҗәдә партнерлар гына булып калмыйча, зур гамәлләр кылырга дигән карарлар кабул иттеләр.

Кино базары – ул килешүләр генә түгел

VI Казан халыкара кино базары төп вакыйгаларның берсе булды. Анда беренче тапкыр Марокко, Малайзия, Бруней, Мисыр һәм Әрмәнстаннан кинематографистлар катнашты. География киңәйде, ләкин максат элеккечә калды: эчтәлекне күрсәтү генә түгел, ә "хезмәттәшлекнең җанлы экосистемасын" булдыру.

Кино хуҗалары ассоциациясе (АВК) советы вәкиле Роман Исаев билгеләп үткәнчә, мәйданчык яңа иҗади һәм финанс берлекләре барлыкка килү өчен кирәк: "Аралашу өчен мәйданчыклар никадәр күбрәк булса, шулкадәр яхшырак. Бу чараның Россиянең төп шәһәрләренең берсе булган Казанда булуы бик яхшы күренеш".

Кино базары нәтиҗәләре сөйләшүләр генә булып калмыйча, реаль адымнарга да барды. "Кинологистика" кинопрокатлау компаниясенә нигез салучы һәм генераль директоры Анатолий Сергеев хәбәр иткәнчә, ул яңа әкият өстендә эшләүче режиссер белән очрашу үткәргән һәм, мөгаен, аны халыкка тарату өстендә эш алып барыр. Ул билгеләп үткәнчә, киләсе елда Никита Михалков тәкъдиме белән җирле кино өчен яңа мөмкинлекләр ачылса, барлык дистрибьюторлар региональ продуктларга игътибар бирәчәк.

Мастер-класслар һәм әңгәмәләр: иң яхшылардан тәҗрибә туплау

Программа Брунейдагы кино формалаштырудан алып кино прокатының нечкәлекләренә һәм проектларны тәкъдир итүгә кадәр бай мастер-класслар өлешен үз эченә алган. Чыгыш ясаучылар төрле илләрдән килгән һәм үз тәҗрибәләре белән уртаклаштылар, яңа тенденцияләр, мәсәлән, вертикаль микродрамалар турында сөйләделәр. Мондый очрашулар яшь кинематографистлар өчен зур старт булып тора, аларга бу талантларын ачарга һәм беренче проектларына юл билгеләргә ярдәм итә. Анатолий Сергеев кино төшерергә теләүчеләр өчен ниндидер үз алымнарын, план булдырырга тәкъдим итте: "Нәрсәдән башларга икәнен аңлатыр өчен кая мөрәҗәгать итәргә? Бәлки аларга кыска метрны төшерергә булышыргадыр, аннан соң моның ничек эшләнгәнен карап аңларлар".

"Алтын минбар" фестиваленең эшлекле программасы кысаларында "Россия киносы: тамашачыга нәрсә кирәк?" дигән темага ачык дискуссия булды. Әңгәмәне фестивальнең башкарма җитәкчесе Миләүшә Айтуганова ачып җибәрде. Докладчылар ике сәгатькә якын Россия кинопрокаты һәм дистрибьюциянең катлаулылыгы тенденцияләрен анализладылар. Дискуссиядә продюсерлар, дистрибьюторлар һәм кинотеатрлар вәкилләре - Роман Исаев (Кино хуҗалары ассоциациясе советы), Антон Нехорошев ("ПРО: Взгляд" кино прокаты компаниясе), Анатолий Сергеев ("Кинологистика" дистрибуция компаниясе), Алексей Козуляев ("РУФИЛМС"), Елена Фисенко ("Кинотайм"), Екатерина Головня ("Золотая Лента" студиясе), Үзбәкстаннан режиссер һәм продюсер Абдрауф Жураев, Магомет Найманов ("Домбай-фильм" киностудиясе) һәм Владимир Сивов ("Кинолента" вертикаль микродрамалар платформасы) катнашты.

Фикер алышу күренгәнчә, Россия кино индустриясенең үсеш нокталары күп, ләкин аның тотрыклылыгы турында сөйләшергә иртәрәк. чөнки продюсерлар да, дистрибьюторлар да системалы чишелешләр таләп итүче реаль проблемалар белән очраша.

Эшлекле мәйданчыкта катнашкан Мисырдан килгән катнашучы: "Мин бик күп фестивальләрдә булдым, ләкин монда мин мәдәниятләр төрле булуга карамастан, охшаш әйберләр күп табылганын күрдем. Мин бөтен эчке дөньясын, монда карала торган проблемаларны күрдем һәм безнең бик күп уртак якларыбыз барлыгын аңладым". Бу сүзләр бөтен эшлекле мәйданчыкның формаль булмаган нәтиҗәсе сыман яңгырады.

Халыкара питчинг

8 сентябрьдә эшлекле программа кысаларында Халыкара кинопроектлар питчингы узды, анда авторлар стартны финанслау хокукын алу өчен көрәштеләр. Быел оештыручылар 84 гариза теркәде, ә география киңлеге эчке төбәкләрне, Үзәк Азияне, Якын Көнчыгышны, Европаны, Көньяк Азияне һәм Төньяк Африканы үз эченә алды. "Презентацияләр гибрид форматта үткәрелде: кайбер спикерлар залда чыгыш ясады, кайберләре - башка илләрдән буларак видеосылтама аша". Шорт-исемлеккә 9 тулы метражлы уен фильмы һәм яңа формат 7 вертикаль сериал керде. Белгечләр тарафыннан проектларга төгәл бәяләр һәм тәкъдимнәр әйтелде.

Халыкара килешүләргә кул кую

Эшлекле программаны тәмамлануында әлеге индустриядә халыкара масштабтагы вакыйга - ул халыкара килешүләргә кул кую булды. Миләүшә Айтуганова белән бергә өч килешү имзаланды: Оман (Oman Film Society), Малайзия кино җәмгыяте һәм Лондон белән Мисырдагы фестивальләрнең "Алтын минбар" арасындагы өч яклы килешүе.

Мәдәниятара күпер

2026 елда "Алтын минбар"ның эшлекле мәйданчыгы фестивальнең мөһим халыкара платформасы буларак үз дәрәҗәсен ныгытты. Катнашучыларның географиясен киңәйтү, килешүләргә кул кую һәм уңышлы питчинг Казан кинематографистлар өчен җәлеп итү үзәкләренең берсе булып кала алуын дәлилләде.

Шулай итеп, "Алтын минбар" Казан халыкара кинофестиваленең эшлекле мәйданчыгы Африка, Европа һәм Азия илләре кинематографистлары арасындагы элемтә өчен мәртәбәле мәйданчыкларның берсенә әверелә. Россия фильмнарының Европа фестивале базарларына керү мөмкинлеге чикләнгән шартларда "Алтын минбар" милли кино өчен, аеруча этник һәм рухи эчтәлекле юнәлештә үз ролен башкара ала. Ләкин, узган еллар тәҗрибәсеннән күренгәнчә, фестивальнең озын гомерле булуы гаризалар саны белән түгел, ә Казан кино базары нәтиҗәләре буенча төзеләчәк реаль дистрибуция килешүләре белән билгеләнә.