Бу көннәрдә Татарстан башкаласында уза торган XXII Казан халыкара кинофестиваленең "Иң яхшы документаль фильм" конкурс программасында 10 картина бар. Чакырылган кунаклар һәм Татарстан массакүләм мәгълүмат чаралары вәкилләре махсус матбугат конференциясендә тәкъдим ителгән фильмнар белән якыннан таныша һәм кино ясаучылар белән аралаша алды.

"Тыныч мәгънәләр" фильмын режиссерлар Александра Андронова һәм Антон Белоусов тәкъдим иттеләр. Фильмда Түбән Новгород яшьләр театры труппасы Уильям Гибсонның "Могҗиза тудыручы" пьесасын репетицияли. Бу документаль фильм аңлаешсыз нәрсәне аңларга һәм ике яссылыктагы уйдырма һәм реаль дөньяны ишетергә омтыла. Александра Андронова: "Чынлыкта безнең фильм күп сорауларны күтәрә: коммуникация проблемасы, кешенең үзаңы, сәламәтлеге ягыннан үзенчәлекле дә балалар тәрбияләү проблемасы. Ә нигә "тыныч мәгънәләр", чөнки минем бу фильм белән әйтергә теләгәнем шул - ниндидер көчле, якты могҗизалар көтүдән туктап әздән дә канәгатьләнә башларга, безнең тормышыбызда булган шундый тыныч, күренмәслек, кечкенә шатлыклардан ләззәтләнергә кирәк".

"Бабалар җире" (Иран) фильмын аның операторы Алиреза Зарей тәкъдим итте. Сюжет буенча, Сейфор 94 яшен тутырганда, дамба төзелеше аркасында күченергә мәҗбүр булганнан соң 50 ел элек су баскан ватанына кайтырга була. Гаиләсе бу сәяхәтен мәгънәсез дип санаса да, Сейфор исән калган җир өлешен һәм әтисенең каберен саклау өчен үзе генә юлга чыга. "Ул аны табарга тели, чөнки җирле халыкның бу җирне сатырга теләвен ишетеп ала. Ә Иранның көнбатышында яшәүче кешеләр өчен бу бик мөһим. Алар теге дөньяга күчүчеләрне хөрмәт итәләр. Шунысын да билгеләп үтү мөһим: экологик су басу проблемасы бөтен ил өчен бик актуаль, сүз барган авыл өчен генә түгел, шул исәптән Иранның берничә төбәге өчен дә. Кешеләр интегә, хайваннар интегә, шуңа күрә без бу проблеманы яктыртырга һәм экологик катастрофадан интеккән кешеләрнең язмышын күрсәтергә булдык", - диде Алиреза Зарей.

Татарстан кинооператоры Егор Кашинский "Бишек тавышлары" фильмы турында сөйләде. Картинада бик төрле геройларның язмышлары үзара бәйләнгән. Бу хикәяләрдән фронт шәһәре тормышы картинасы барлыкка килә. "Ул Луганск Халык Республикасы турында. Без аны берничә ел Лисичанск, Приволье, Рубежное шәһәрләрендә һәм аларның районнарында төшердек. Безнең тамашачы аның ничек булганын, ничек башланганын, кешеләрнең нәрсә белән очрашканын, нинди куркыныч хәлләргә дучар булуларын, ничек исән калуларын, нәрсәдән курыкканнарын үзләреннән беренче булып белә алачак. Минем өчен дә, мөгаен, бөтен кино төшерү командасы өчен дә шунда бару һәм барысын да үз күзләрем белән күрү һәм күп сорауларга җавап алу бик мөһим иде", - дип таныды Егор Кашинский.

Гыйрак режиссеры Абдулла Халид "Бервакыт Мосулда" фильмын тәкъдим итте. Бөтен гомерен караңгы бүлмәдә үткәргәннән соң, кечкенә тәрәзә аша дөньяны күзәткән Ганемга бүлмәсе тоткынлык урыны кебек була. Авторлар тамашачыны Мосулдагы бер кинотеатрның соңгы хуҗасы белән бергә сәяхәткә алып керәләр. Шәһәрдә барлык кинотеатрлары сүтелгән була, бу тарихны аңлау өчен үткәннәргә кайталар. "Сугышка кадәр бездә 15 кинотеатр бар иде. Хәзер аларның барысы да җимерелде, барысы да! Безнең герой хыял өметен өзми, дусларына янәдән фильмнарын күрсәтергә тели. Документаль тасмада сугыш нинди фаҗигагә китерүе турында әйтелә. Һәм мин күрсәткән хикәя - тормышларында сугышны кичергән халыкның бер өлеше генә", - дип уртаклашты Абдулла Халид.

Матбугат конференциясе ахырында төп мәгънәне биргән "йорт" төшенчәсенә документалистлар нәрсә салалар дигән сорау тора. Алиреза Зарей: "Мин барыбызга да туры килгән безнең зур Җиребезне саныйм, ләкин барыбыз да төрле бүлмәләрдә яшибез. Безнең өчен бүлмәләрне саклау һәм киңлекләребез арасындагы аралашуны ныгыту бик мөһим". Абдулла Халид: "Минем уйлавымча, өйдә барысы да күңелле һәм мөһим. Йорт безгә ярдәм күрсәтә, мәхәббәт бирә. Һәркемнең тормышында мин гаиләне төп урында булырга тиеш дип саныйм. Чөнки ул - таяныч һәм мәхәббәт. Минем өчен гаилә - барысы да!"