2 июльдә Казан Кремлендә "Центр-Эрмитаж"да «Реальность – топливо вымысла. Что такое игровой этюд?» ("Чынбарлык - уйлап табуның ягулыгы. Уен этюды нәрсә ул?") ачык лекциясе узды.
Россия кинорежиссеры, сценарист, продюсер, Россия кинорежиссерлары гильдиясе президенты, ике Россия Федерациясе Дәүләт премиясе лауреаты, "Легенда №17", "Экипаж", "Нюрнберг", "Кракен" һәм "Звезда" кебек данлыклы булган фильмнар авторы - Николай Лебедев чыгыш ясады.
Лекция темасы безне чолгап алган чынбарлык уен киносы өчен материалга ничек әверелүе турындагы тирән һәм күпкырлы мәсьәләгә багышланган иде. Николай Лебедев аудитория белән профессиональ серләре белән генә түгел, ә аңа иҗади агымда калырга ярдәм итүче шәхси практикалары белән дә уртаклашты.
Режиссер уртаклашкан кыйммәтле киңәшләрнең берсе "иртәнге эшләр" практикасына кагылды. "Көн саен мин иртә белән язуга утырып төрле уйларга чыгам, - диде Николай Лебедев. - Бу иҗат өчен бик мөһим процесс һәм үз табигатеңне, үз комплексларыңны аңларга ярдәм итә. Алар үз психоанализыңа әверелә". Ул ассызыклаганча, бу практика көндәлек мәшәкатьләрдә яшерелергә мөмкин булган чын дулкынлануларны һәм мәнфәгатьләрне ачыкларга мөмкинлек бирә. "Бәлки бу беренче көнне үк булмас, ләкин берничә көннән сез үзегезне борчыган нәрсәне аңлап яза башлыйсыз".
Режиссер беренче язылганны кабатламаска һәм төзәтмәскә киңәш итте: "Яздың, оныттың, яптың". Аның сүзләренчә, бу битләргә кире кайту ярты елдан да иртәрәк түгел, ә иң яхшысы бер елдан соң кирәк: "Ачыгыз һәм яңадан укыгыз, сез ничек үзгәрүегезгә гаҗәпләнерсез, һәм сезнең аңыгыз һәм фикерегез ничек эшләгәнен күрерсез. Бу сезгә нәрсә якын, нәрсә эшләргә теләгәнегезне, нинди темалар борчыганын аңларга мөмкинлек бирәчәк. Бу сезнең максатыгызга баруның бер ысулы".
Николай Лебедев аның өчен кино төшерү вакыты киномәйданына кадәр үк проектны әзерләү һәм эшләү вакытында башлануына басым ясады. Ул үзенең сценарийсыз эшләү куркынычы юклыгын таныды: "Минем өчен бу материалны төзәтеп эшләүнең мөһим мизгеле". Ул билгеләп үткәнчә, башка режиссерлар өчен мондый корал экспликация булырга мөмкин, аны ул да яза. Экспликациядә ул цехлар өчен бурычлар билгели, рәсемнең нәрсә турында, аның хәбәре, аның визуаль образы, хисләре турында һәм кино ни өчен төшерелә икәнлеге ачыклана, шулай ук анда декорацияләр һәм төрле үзенчәлекләр сурәтләнә.
Режиссер команда өчен проектның гомуми бурычын төгәл формалаштыруның мөһимлегенә аерым игътибар бирде. Ул бер юнәлештә барган команданың яхшы координацияләнгән эше уңыш ачкычы булуын ассызыклады: "Бәхеткә, хәзер минем дистә еллар эчендә җыелган команда мине ишетә һәм аңлый. Минемчә, төгәл бурыч куелса, бу сезнең хезмәткәрләргә һәм автордашларга чик куймый. Ә проектта төгәлрәк һәм яктырак эшләргә ярдәм итә".
Бер фильмга бик күп темаларны сыйдырырга тырышу төп идеянең юкка чыгуына китерә торган зур бурычлар кую куркынычына аеруча игътибар бирелә. Уңышлы тулы метражлы фильмнарның структурасын анализлау шуны күрсәтә: кыскалык һәм төп аспектларга игътибар еш кына уңыш ачкычы булып тора. Режиссер эчтәлек белән артык йөкләнүдән сакланып, тыелырга һәм бер карашка юнәлергә өнди.
Чара күп кенә кино сәнгатен белүчеләрне, студентларны һәм кино ясау процессы белән кызыксынучыларны җыйды. Катнашучылар зур кино ясау сәхнәләре артына күз салырга һәм миллионлаган тамашачы күңелен яулаган фильмнар ясарга ярдәм итүче останың шәхси практикалары турында белү мөмкинлеген алдылар.
Лекция Россия Кинематографистлар берлеге ярдәме һәм Татарстан Республикасы Мәдәният министрлыгы ярдәме белән Региональ кинематографиягә ярдәм фонды тарафыннан гамәлгә ашырыла торган тулы цикллы Кинолаборатория кысаларында узды.
