11 ноябрьдә Татарстан Республикасы "Татаркино" дәүләт бюджет мәдәният учреждениесы Җиңүнең 80 еллыгы һәм Ватанны саклаучылар елы кысаларында чара оештырды. "Мир" кинотеатрында Ленинград блокадасы темасына багышланган ике махсус кыска метражлы фильмның премьерасы булды.

Кинотеатр фойесе Казан укучыларын хәрби чор элементларыннан торган махсус фотозона белән каршы алды. Ә залда балаларга үзләре белән 125 грамм икмәк алырга тәкъдим иттеләр - нәкъ менә блокада елларында һәр кешегә бирү нормасы шундый була.

Моннан сиксән ел элек, 1944 елның 27 гыйнварында, совет солдатларының батырлыклары белән озак 872 көн дәвам иткән Ленинград блокадасы тулысынча бетерелә. Төрле бәяләүләр буенча, бер ярым миллионга кадәр кеше үлгән. Аларның 3% ы гына Гитлерның шартлауларыннан һәм атышларыннан, калган 97% ы - ачлыктан үлә.

20 ноябрьдән алып 25 декабрьгә кадәр 1941 елның Яңа елында иң нык ачлык була. Шәһәрдә азык-төлек запасы калмаган диярлек, тәэмин итү дә блокланган. Нәкъ шул вакытта икмәк бирү нормасы җитди кыскартыла. Фронтта сугышкан солдатларга - көненә 500 грамм, кайнар цехларда эшләүчеләргә - 375 грамм, калган хезмәтчәннәргә - 250 грамм, хезмәткәрләргә, караучыларга һәм балаларга - барлыгы 125 грамм.

Тәкъдим ителгән "Икмәк катысы" картинасы, камалышта булган Ленинградта яшәүче Вера Николаевна Бельчичның реаль тарихына нигезләнгән Валерия Карташованың режиссерлык дебюты. Фильм гаиләсен югалткан һәм коточкыч ачлык кичергән кечкенә кызның авыр сынаулары турында сөйли. Төп рольләрне Сургут театр студиясенең яшь артистлары башкара.

Режиссер Валерия Карташова тамашачылар белән онлайн-очрашуда катнашты, фильмның барлыкка килү тарихы турында сөйләде, шулай ук "Эксперимент" документаль тасмасын тәкъдим итте: батыр тәҗрибә турында, балалар-актерлар бер көн дәвамында 125 грамм гына ашап, блокада икмәген сынап карарга булдылар. Шулай итеп алар Ленинградта булган фаҗигаләрнең тирәнлеген үзләрендә тойды һәм экранда үз рольләрен ышандырырлык итеп гәүдәләндерә алдылар.

"Фильм - сезнең турында, хәзерге балалар турында", - дип мөрәҗәгать итте кинотеатр тамашачысына Валерия Карташова, - Фильм ахырында сез үзегезне белерсез һәм уйланырсыз дип ышанам. Хәзер сезнең уку, яраткан эшегез белән шөгыльләнү өчен зур мөмкинлегегез бар, сезнең искиткеч матур тормышыгыз бар. Ә сезнең өчен "тормыш" сүзе нәрсә ул? Мин сезгә хәзер вакытлы күпер аша үтәргә тәкъдим итәм: безнең 2025 елдан блокада вакытына. Бүген сез 125 грамм икмәк алдыгыз: онытмагыз, бу 125 грамм Ленинград камалышында исән калган кешеләр өчен тормыш чарасы иде. "Эксперимент" фильмының бер герое әйткәнчә: тормышның вак-төяк әйберләрен бәяләгез, чөнки вак-төяк ул вак-төяк кебек шулай тоела гына".

Очрашуны алып баручы, "Татаркино" кинофестивальләрен һәм кино чараларын оештыру бүлеге башлыгы Светлана Говорунова яшь буында патриотизм тәрбияләүдә һәм илебезнең тарихи мирасына сакчыл мөнәсәбәттә булуда мондый чараларның мөһимлеген ассызыклады.

"Мир" кинотеатрының даими дусты, яшь музыкант һәм Казанның "The Road" рок мәктәбе укучысы Максим Смирнов сугыш турында җырлар башкарды һәм үз шигырен сөйләде, залны ветераннарга хөрмәт һәм рәхмәт атмосферасы белән тулыландырды.

Вера Николаевна Бельчич тарихы тыныч тормышның зәгыйфьлеге, кешелексез шартларда исән кала алган гади кеше рухының көче турында уйланырга мәҗбүр итте.

Бигрәк тә балалар эксперименты белән танышу дулкынландырды, ул блокададагы тормышның куркынычлыгын кабатлады, анда ризыкның һәр кисәге чынлап та үлемнән коткарылу символына әйләнде. Экранда күргән шундый тере мисал һәр тамашачыга коточкыч сынауларның чынбарлыгын күз алдына китерергә һәм боларның барысына да киләчәк ирек өчен түзүчеләргә тирән рәхмәтне тоярга мөмкинлек бирде.