2026 елның 12 февраленнән Татарстан кинотеатрларында Радик Кудояровның Советлар Союзы Герое язмышына багышланган "Кара урман" тулы метражлы нәфис фильмы күрсәтелә башлый.

Фашист Германиясенең үзәгендә татар шагыйре Муса Җәлил яшерен сугышы алып бара. Әсирлеккә эләккәч, ул үзенең шигырьләрен каршылык коралына әйләндерә, ирек рухын богауларга бәйләп булмый дип исбатлый. "Кара урман" фильмында Радик Кудояров, автор буларак, СССР шагыйре һәм герое тарихын мөмкин кадәр дөрес күрсәтә.

Фильм 1946 елның кадрлары Өченче Рейх башлыгында үтерү белән ачыла. Режиссер "каршы торучыларны" юк итү турында боерык бирүчеләрнең үз юлларын корбаннары кебек тәмамлавына игътибар итә. Бу югары гаделлек хисе тудыра, анда Нюрнберг Плётцензееда Җәлил һәм аның хезмәттәшләрен үтерү турыдан-туры җавап була.

Бу фильмга кадәр кинематограф Нюрнберг җәзасын шундый җентекле һәм натуралистик реконструкцияләүдән кача иде. Кудояров бу ысулны җәлилчеләрнең үлеменең бушка булмавын күрсәтү өчен куллана. 1944 елда аларның ныклыгы 1946 елда җәзалаучылар кабул иткән эшафот нигезенең мөһим өлеше була. Бу бәйләнеш фильмны биографик драмадан җәзаның котылгысызлыгы һәм Җәлилнең әхлакый җиңүе Нюрнбергта теркәлүе турында масштаблы картинага әйләндерә.

Фильмда татар музыкасы күп. Ахырда, гильотина геройларның гомерен өзгәндә, татарның "Умырзая" («Подснежник») җыры яңгырый, ул геройларның корбанлыгын символлаштыра. Шулай ук "Ясин" Коръән сүрәсе яңгырый. "Кара урман"да режиссер үтенече буенча аны Беларусия композиторы Владимир Сивицкий музыкага күчерә. Картинаның исеме борынгы татар җыры "Кара урман" ("Чёрный лес") тора.

Фильм 2024 елда ТР Рәисе Рөстәм Миңнеханов ярдәме белән төшерелгән. Муса Җәлил ролен Тинчурин исемендәге Казан театры актеры Зөлфәт Закиров башкара.

"Кара урман" Юрий Озеров исемендәге XXIII Халыкара хәрби кино фестивалендә өч төп бүләккә ия була (иң яхшы уен киносы өчен гран-при, иң яхшы режиссура һәм иң яхшы ир-ат роле өчен бүләкләр). Фильм "Алтын минбар" XXI Казан халыкара кинофестивалендә "Дөнья әдәби мирасына таяныч һәм алга китеш идеяләренә тугрылыгы өчен кино белгечләр, кино тәнкыйтьчеләр һәм кино матбугатлары призына, шулай ук "Тулы метражлы уен фильмының иң яхшы актеры" номинациясендә бүләкләнде. Фильм шулай ук Ариано (Италия) халыкара кинофестивалендә һәм Мурманск шәһәрендә "Төньяк характеры" халыкара кинофестивалендә тәкъдим ителде.