XXI Казан "Алтын минбар" халыкара кинофестивале кысаларында "Тулы метражлы уен фильмнары" конкурс программасында катнашучы режиссерлар белән матбугат конференциясе узды. Ләйлә Трики (Марокко), Суман Мухопадхяй (Һиндстан), Милорад Раденович (Черногория), Ирина Евтеева (Россия), Хөснора Розматова (Үзбәкстан), Эбрагим Әмини (Иран), Радик Кудояров (Россия) үзләренең эшләре белән таныштырды.

"Таяныч ныклыгы" фильмы продюсеры Милорад Раденович чара кунакларын сәламләде. «Безнең фильмның "Алтын минбар" программасына кертелүе мине таң калдырырлык сөендерде. Безнең картина Икенче бөтендөнья сугышы вакытындагы реаль вакыйгаларга нигезләнгән. Православие дине тарафдары буларак, мин мөселман җанының затлылыгын күрсәтергә омтылдым. Бу тормыш сынаулары һәм үз принципларына тугрылык саклау турында фильм. Фильмны төшерү юлы җиңел булмады: сигез ел кино төшерү аз вакыт түгел, монда пандемия чорының кыенлыклары, финанс кыенлыклар да булды. Бүген без үзебезнең картинаны XXI Казан кинофестивалендә тәкъдим итүгә чиксез шатбыз», - дип әйтте кинотасманы тормышка ашыручы.

2025 елда иҗат ителгән "Таяныч ныклыгы" фильмы моңа кадәр Сарагос кинофестивалендә (Иң яхшы режиссура һәм иң яхшы сценарий) һәм Джайпур халыкара кинофестивалендә (Иң яхшы оператор эше) дә бүләкләнде. "Алтын минбар"да картинаның Россия премьерасы була.

Бенгал театр һәм кинематография мәктәбенең танылган классигы Суман Мукхопадхай 1936 елда Маник Бандйопадхьяның "Курчак театры тарихы" романының эпик адаптациясендә алгарыш һәм традицияләр бәрелешен, традицион мәдәният стереотипларын җиңү мөмкинлекләрен эзләргә мәҗбүр булган идеалист табиб күзләре аша күрсәтә.

«Бу проект минем тугызынчы тулы метражлы фильмым булды, һәм картина Һиндстан прокатында инде алтынчы атна дәвамында уңышлы бара дип шатланам. Фильмда вакыйга 1940 елларда кечкенә авылда бара, анда шәһәрдә белем алган төп герой кечкенә торак пунктның традицион яшәү рәвешенә заманча тенденцияләр кертергә омтыла. Фильмны төшерү өч ел дәвам итте - 2022 елдан 2025 елга кадәр», - дип бүлеште Суман Мухопадхьяй.

"Көнчыгыш күзләре" - режиссёр Эбрагим Әмининың беренче Иран яшьләр драмасы, анда хәзерге Иранның табу һәм тыюлары контекстында музыкаль төркемнәргә фанатик мәхәббәт темасы тикшерелә. Картинаның үзәгендә - Корея k-pop культурасы фанаты яшүсмер кызның тормышы һәм хоббилары. Кинофестивальдә фильмның халыкара премьерасы була.

«Фестивальдә беренче тулы метражлы әсәремне тәкъдим итү минем өчен аеруча дулкынландыргыч. Картинада шәхси үзенчәлек һәм яшь буынның үз-үзен белдерү теләге темасы тирәнтен тикшерелә. Безнең фильмны күрсәтү өчен Казанны сайлау очраклы түгел - бу күпмилләтле шәһәр фильмның төрле мәдәниятләрнең үзара бәйләнеше турындагы төп идеясын иң яхшы чагылдыра. Безнең кино эше фестиваль фәлсәфәсе белән бик яхшы яңгырый. Кинематограф - кеше хисләренең иң нечкә төсләрен җиткерә алган универсаль тел. Хезмәттәшләребез белән иҗади аралашуыбыз нәтиҗәле булыр, һәм без барыбыз да бер-беребезнең фильмнары белән танышудан ләззәтләнербез дип ышанам», -дип сөйләде Эбрахим Әмини.

Шулай ук кинофестиваль кысаларында режиссер Ләйлә Трикиның "Җил белән уелганнар" картинасының халыкара премьерасы узачак. Марокко кинотасмасы герое әтисенең фотоаппаратында әнисенең рәсемнәрен һәм хатларын таба һәм югалган мөнәсәбәтләрне торгызу өмете белән Европага китә. Бу сәяхәткә китеп, ул әнисе белән кабат таныша, гаиләсенең җимерелүенә китергән фаҗигале вакыйгаларны белә һәм кабул итә, шулай ук ​ ​ үз тормышында мәхәббәтен таба.

Ләйлә Трики ассызыклаганча, картинаның сюжеты күп Марокко гаиләләренең реаль тормышларына нигезләнгән. Режиссер сүзләре буенча, хәзерге дөньяда меңләгән яшьләр үз туганнарын эзлиләр, ә бу проблеманың тамырлары 60-90 нчы елларда, катлаулы сәяси шартларга бәйле массакүләм эмиграция. Бүген дә бу хәл, җирле халыкны авыр тормыш шартлары аркасында туган якларын ташлап китәргә мәҗбүр булу, кабатлана. Автор әйтүенчә, фильм кыю иҗади экспериментлар нәтиҗәсе булган һәм төрле мәдәниятләр бәрелешен генә түгел, гуманизмның мәңгелек кыйммәтләрен дә чагылдыра.

"Тулы метражлы уен фильмнары" конкурс программасында хатын-кызлар темасын Үзәк Азиянең традицион җәмгыятьләре проблемаларын тикшерүче, борынгы корбан чалу культлары белән ассоциацияләр аша фильм композициясен төзүче режиссер Хөснора Розматованың "Сустхотин җыры" үзбәк тасмасында дәвам итә.

«Мин инде өченче тапкыр Казанда. Мине Татарстан башкаласы үзе дә, кунакчыл халкы да һәрвакыт сөенеп каршы ала. Рус теленә төгәл тәрҗемә итеп булмый торган фильмыбызның исеме борынгы фольклорга барып тоташа. Бу терминның мәгънәсе тирән символик: ул борынгы йола турында сөйли, анда кешеләр, яңгыр тудырырга тырышып, үзенчәлекле йола ясаганнар. Картинаны төшерү урыны матур Байсун авылында булды. Алда безне бай фестиваль тарихы көтә, һәм без үз эшебезне киң аудиториягә тәкъдим итәрбез дип өметләнәбез», - дип әйтте Хөснора Розматова.

Режиссер Радик Кудояровның "Кара урман" картинасы бөек татар шагыйре Муса Җәлилнең батырлыгына багышланган. Фильм эчтәлеге чын вакыйгаларга нигезләнгән. Сюжет буенча штандартенфюрер Фляйшман алдында мөһим бурыч тора. Аны чишү өчен аңа Берлин төрмәсендә үз-үзенә кул салу камерасында булган шагыйрь кирәк. Фильм барышында Берлиндагы "үлем йорты" ның сугыштан соңгы Нюрнберг белән көтелмәгән бәйләнеше ачыклана. Кинода беренче тапкыр төп сугыш җинаятьчеләрен үтерү күренеше күрсәтелә.

«Минем картина классик байопик түгел, ә булган вакыйгаларның тирән мәгънәсен аудиториягә җиткерү өчен эшләнгән фәлсәфи мәсәл. Татарстан Республикасы Рәисе Рөстәм Миңнехановка проектны төзүдә бәяләп бетергесез ярдәм күрсәткәне өчен аерым рәхмәт белдерәсем килә. Сюжет бабаларыбыз үткән юлның драматик күренешләренә нигезләнгән. Фильмда музыкаль бизәлеш аерым урын ала: иң фаҗигале мизгелләрдә Коръән сүрәсе "ЙәСин" яңгырый, ул һәлак булучылар өчен мәңгелек реквием булып яңгырый», - дип бүлеште Радик Кудояров.

Инглиз курчак-аниматоры Барри Первиска багышланган “"Онегин" кунакханәсе" гибрид тасмасында Санкт-Петербург режиссеры Ирина Евтеева"рус поэзиясе кояшы" Александр Пушкинның иҗатына һәм аның "Евгений Онегин" романы сәнгатьнең төрле жанрларында гәүдәләнеше буларак мөрәҗәгать итә. Бу әсәрнең шигъри һәм музыкаль өлешен төп рольләрнең берсендә легендар опера җырчысы Любовь Казарновская бизи.

«Безнең фестиваль картинасында Петр Чайковский операсының тылсымлы дөньясы һәм Александр Пушкинның шигъри галәме бәйләнгән. Мин проектның режиссеры да, рәссамы да булып эшлим, ул минем өченче тулы метражлы эшем булды. Вакыйганың үзәгендә рус буларак дүрттән бер өлеш кенә тәшкил иткән гадәти булмаган геройлар Россия буйлап сәяхәткә чыга. Алар белән бергә тамашачы бөек милләттәшләребезнең иҗади мирасын тирәнтен өйрәнә», - дип җөпләде Ирина Евтеева.

Исегезгә төшерәбез, 5-9 сентябрьдә Казанда үткәрелүче «Алтын минбар» фестивале Россия Федерациясе Мәдәният Министрлыгы ярдәме күрсәткән кино проектлары исемлегенә кертелде һәм «Россия - Ислам Дөньясы» стратегик күзаллау төркеме белән берлектә, Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов ярдәмендә үткәрелә. Форум девизы: "Мәдәни багланышлар аша бердәмлек".